Π. Γεράσιμος Μικραγιαννανίτης ο Υμνογράφος - π. Θεοκλήτου Διονυσιάτη

Φώτιος Γιαννακάκης: Ενθυμήσεις και βιώματα από την ψαλτική παράδοση της Κωνσταντινούπολης

Ο Άρχων Πρωτοψάλτης της Αγιωτάτης Αρχιεπισκοπής Κωνσταντινουπόλεως Φώτιος Γιαννακάκης καταθέτει στο φακό της Πεμπτουσίας τις εμπειρίες του από τη ψαλτική πράξη της Κωνσταντινούπολης και τα προσωπικά πρώτα βιωματά του στο ιερό αναλόγιο.

http://www.pemptousia.gr/video/enthimisis-ke-viomata-apo-ti-psaltiki-paradosi-tis-konstantinoupolis/

Η ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ - Π. ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΛΕΜΕΣΟΥ

Μεγάλες ψαλτικές μορφές του Αγίου Όρους: Ο Πρωτοψάλτης του Πρωτάτου διακο-Διονύσιος Φιρφιρής

Στη συνέντευξη που λάβαμε από τον π. Δαμασκηνό, Γέροντα της Καλύβης αγίων Αναργύρων Νέας Σκήτης, μας μίλησε  στο πρώτο μέρος για το συνθετικό τάλαντο του μακαριστού π. Δανιήλ των Δανιηλαίων (†1951) και στο δεύτερο μέρος για την εμβληματική μορφή της νεώτερης αγιορειτικής ψαλτικής παράδοσης και πολύτιμη πηγή του «καρεώτικου» λεγόμενου ύφους, μακαριστό διάκο-Διονύσιο Φιρφιρή (†1990).

http://www.pemptousia.gr/video/megales-psaltikes-morfes-tou-agiou-orous-ierom-daniil-daniileos-ke-diako-dionisios-firfiris/

http://agioritikesmnimes.blogspot.gr/2016/09/9051.html

Τηλεοπτική συνέντευξη του Δημήτρη Νεραντζή (11 2 1996)

Οι Ωδές στη λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας

Ο Καθηγητής του Τμήματος Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας αρχιμ. Νικόδημος Σκρέττας μιλάει στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με τίτλο: «Αγία Γραφή και Ορθόδοξη Λατρεία», που συνδιοργάνωσε το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης με την Ειδική Συνοδική Επιτροπή Λειτουργικής Αναγεννήσεως. Θέμα της εισηγήσεως του ομιλούντος είναι: «Αι Ωδαί στη λειτουργική παράδοση της Εκκλησίας».

http://www.pemptousia.gr/video/i-odes-sti-litourgiki-paradosi-tis-ekklisias/

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ 17 9 2016

Θρασύβουλος Παπανικολάου: Κλίμακες-Διαστήματα (11 4 2011)

ΜΕΣΟΝΥΚΤΙΚΟ

ΓΙΑ ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΘΩΜΑ ΜΙΚΡΑΓΙΑΝΝΑΝΙΤΗ

Του Β. Χαραλάμπους, θεολόγου


Προχθές κοιμήθηκε ο Γέροντας Θωμάς ο Μικραγιαννανίτης, της Συνοδείας του Κελίου των Θωμάδων. Ο Γέροντας Θωμάς καταγόταν από το Στεφανοβίκειο Βελεστίνου και ήρθε πολύ μικρός στο Άγιο Όρος, στην ηλικία των έντεκα χρόνων. Ο Γέροντας Θωμάς είχε το διακόνημα του αργυροχρυσοχόου. Ασχολείτο επίσης και με το ψάρεμα όταν μπορούσε.


Τον Γέροντα Θωμά τον γνώρισα στα χρόνια της φοιτητικής μου ζωής, κοντά στο έτος 1980. Τον συναντήσαμε μαζί με τους άλλους δύο συνοδοιπόρους μου, κοντά στο Κυριακό της Σκήτης της Αγίας Άννας. Προθυμοποιήθηκε να μας δείξει το μονοπάτι για το Κελί του Γέροντα Εφραίμ του Κατουνακιώτη, τον οποίον θα επισκεπτόμασταν. Προπορευόταν ο π. Θωμάς καβάλα στο άλογο ή στο μουλάρι και εμείς ακολουθούσαμε πεζοί. Το μονοπάτι ήταν αρκετά στενό και από κάτω υπήρχε μεγάλος γκρεμός, καθότι η περιοχή έχει αρκετούς γκρεμούς. Μετά από κοπιαστική ανάβαση στο γκρημνώδες περιβάλλον φθάσαμε στο Κελί των Θωμάδων.

Ήταν κοντά μεσημέρι. Μετά το κέρασμα και την ολιγόωρη ξεκούραση, μας οδήγησαν στην Τράπεζα του Κελίου, όπου μας φίλεψαν με φαγητό. Το μεσημεριανό περιελάμβανε σουπιές. Κανείς όμως από τους μοναχούς της Συνοδείας δεν παρακάθισε μαζί μας στην Τράπεζα που παρατέθηκε. Στην αρχή απόρησα, αλλά μετά που φύγαμε κατάλαβα ότι πιθανότατα δεν υπήρχε άλλο φαγητό. Προς τούτο συνηγορούσε και η υπερβολική ποσότητα φαγητού με την οποία μας φίλεψαν. Εκ των υστέρων αντιλήφθηκα ότι ήταν ακόμα μια χαρακτηριστική περίπτωση, της άκρας αγιορείτικης φιλοξενίας. Μου έκανε εντύπωση η απλότητα του π. Θωμά και των άλλων μοναχών, αλλά και του Γέροντα της Συνοδείας.

Ο Γέροντας Θωμάς ήταν άριστος γνώστης της παραδοσιακής Εκκλησιαστικής μουσικής. Συνέχισε την Αγιορείτικη ψαλτική παράδοση. Για τούτο και τον καλούσαν σε Αγιορείτικες πανηγύρεις σε Κελιά και Μοναστήρια του Αγίου όρους. Το ύφος που έψαλλε ο γέροντας Θωμάς, θύμιζε το ανεπιτήδευτο ύφος που έψαλλε ο διακο-Διονύσης (Φιρφιρής), της Αγιορείτικης πολίχνης των Καρυών. Εξάλλου ο Γέροντας Θωμάς συνέψαλλε κάποτε με τον διακο-Διονύση (Φιρφιρή), αλλά και με τους ξακουστούς Αγιορείτες ψάλτες, όπως τον π. Παντελεήμονα (Κάρτσωνα), τον παπα- Χρυσόστομο, τον π. Ιωσήφ, τους πατέρες του Κελίου των Δανιηλέων κλπ. Αποτελούσε χαρακτηριστική περίπτωση, όπου το κάλλος της ταπείνωσης, συναντούσε τον πλούτο της παραδοσιακής Εκκλησιαστικής μας μουσικής, το καλοταίριασμα που ‘’τονίζει τα θεία νοήματα’’ της Εκκλησιαστικής μας Υμνογραφίας, που έλεγε ο Όσιος Παΐσιος.



"Καλό Παράδεισο γέροντα Θωμά"

https://katanixis.blogspot.gr/2016/08/blog-post_194.html

Ο Γέροντας Θωμάς Μικραγιαννανίτης μιλά για τα πρώτα μοναχικά βήματά του και για την Αγιορειτική Ψαλτική Παράδοση (2ο μέρος)

Ο Ιερομόναχος Θωμάς Μικραγιαννανίτης, Γέροντας της Αδελφότητας των Θωμάδων Αγίου Όρους σε συνέντευξή του στην Πεμπτουσία μιλά για τα πρώτα μοναχικά βήματά του και για την Αγιορειτική Ψαλτική Παράδοση.

Γεννήθηκε το 1940 και προσήλθε στο Άγιο Όρος σε ηλικία 9 ετών μετά από όραμα που είδε, την ημέρα της Παναγίας. Εκοιμήθη σήμερα, 27 / 14 Αυγούστου στο Άγιο Όρος, παραμονή της Κοίμησης της Θεοτόκου.

Καλό Παράδεισο Γέροντα.

http://www.pemptousia.gr/video/o-gerontas-thomas-mikragiannanitis-mi-2/

http://www.orthodoxia-ellhnismos.gr/2016/08/blog-post_54.html

http://agioritikesmnimes.blogspot.gr/2016/08/8932.html

Ο Γέροντας Θωμάς Μικραγιαννανίτης μιλά για τα πρώτα μοναχικά βήματά του και για την Αγιορειτική Ψαλτική Παράδοση (1ο μέρος)

Ο Ιερομόναχος Θωμάς Μικραγιαννανίτης (+14/27 Αυγούστου 2016), Γέροντας της Αδελφότητας των Θωμάδων Αγίου Όρους, σε συνέντευξή του στην Πεμπτουσία μιλά για τα πρώτα μοναχικά βήματά του και για την Αγιορειτική Ψαλτική Παράδοση.

http://www.pemptousia.gr/video/o-gerontas-thomas-mikragiannanitis-mi/

Σταμάτιος Κίσσας: «Η ψαλμωδία αναδεικνύει τη θεολογική μας υπόσταση»

Ο Άρχων Πρωτομαΐστωρ τ.Μ.τ.Χ.Ε. μιλάει για τη συμμετοχή του βυζαντινού χορού του Συλλόγου Μουσικοφίλων Κωνσταντινουπόλεως στις λατρευτικές εκδηλώσεις της Αγίας και Μεγάλης Συνόδου και στον αντίκτυπο της συμμετοχής αυτής στην ιστορία του Συλλόγου. Στη συνέντευξή του ο μουσικολογιώτατος αναφέρεται στο ρόλο του ψάλτου στη λατρεία και θεολογία της Εκκλησίας.

http://www.pemptousia.gr/video/stamatios-kissas-megisto-gegonos-i-simmetochi-tou-sillogou-mousikofilon-konstantinopoleos-stin-agia-ke-megali-sinodo/

Η ψαλτική παράδοση της οικογένειας Κακουλίδη

Ο Πρωτοψάλτης και Καθηγητής Βυζαντινής Μουσικής Γεώργιος Κακουλίδης μιλάει για την ψαλτική παράδοση της οικογενείας του και καταθέτει τα πολύτιμα βιώματά του από τη πολυχρόνια ψαλτική εμπειρία του.

http://www.pemptousia.gr/video/i-psaltiki-paradosi-tis-ikogenias-kakoulidi/

Η Δοξολογία του β΄ήχου του Ιακώβου Πρωτοψάλτου

Ο Καθηγητής Μουσικολογίας και Ψαλτικής Τέχνης Αντώνιος Αλυγιζάκης μιλάει στο Διεθνές Μουσικολογικό και Ψαλτικό Συνέδριο με θέμα: »Η Βυζαντινή Μουσική μέσα από τη Νέα Μέθοδο Γραφής 1814-2014», που έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη από 30 Οκτωβρίου έως 1 Νοεμβρίου 2014. Θέμα της εισηγήσεως του ομιλούντος είναι: «Η Δοξολογία του β΄ήχου του Ιακώβου Πρωτοψάλτου στις εξηγήσεις του Γρηγορίου Πρωτοψάλτου και Χουρμουζίου Χαρτοφύλακος».

http://www.pemptousia.gr/video/i-doxologia-tou-vichou-tou-iakovou-protopsaltou-stis-exigisis-tou-grigoriou-protopsaltou-ke-chourmouziou-chartofilakos/

ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΕΛΩΔΗΜΑΤΑ - Γεώργιος Παπαβασιλείου

ΒΥΖΑΝΤΙΝΑ ΜΕΛΩΔΗΜΑΤΑ - Εμμανουήλ Δασκαλάκης, γ΄μέρος

Βυζαντινά Μελωδήματα - Εμμανουήλ Δασκαλάκης β΄ μέρος

Βυζαντινά Μελωδήματα - Μανώλης Δασκαλάκης α΄ μέρος

ΤΗΛΕΣΧΟΛΕΙΟ ΨΑΛΤΙΚΗΣ - ΜΑΘΗΜΑ 29

ΤΗΛΕΣΧΟΛΕΙΟ ΨΑΛΤΙΚΗΣ - Μάθημα 28

Οι ύμνοι της Καινής Διαθήκης

Ο Ομότιμος Καθηγητής της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ Πρωτοπρ. Ιωάννης Σκιαδαρέσης μιλάει στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με τίτλο: «Αγία Γραφή και Ορθόδοξη Λατρεία», που συνδιοργάνωσε το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης με την Ειδική Συνοδική Επιτροπή Λειτουργικής Αναγεννήσεως. Θέμα της εισηγήσεως του ομιλούντος είναι: »Οι ύμνοι της Καινής Διαθήκης».

http://www.pemptousia.gr/video/i-imni-tis-kenis-diathikis/

Νέα παρασημαντική και έντυπες μουσικές εκδόσεις

Ο Μουσικοδιδάσκαλος Ιωάννης Παπαχρόνης παρουσιάζει το θέμα: «Νέα παρασημαντική και έντυπες μουσικές εκδόσεις». Πρόκειται για εισήγηση που πραγματοποιήθηκε στο Διεθνές Μουσικολογικό και Ψαλτικό Συνέδριο υπό τον τίτλο: ''Η Βυζαντινή Μουσική μέσα από την Νέα Μέθοδο Γραφής 1814-2014'', που έλαβε χώρα στη Θεσσαλονίκη από 30 Οκτωβρίου έως 1 Νοεμβρίου 2014.
 

http://www.pemptousia.gr/video/105168/

Βυζαντινά Μελωδήματα: Γεώργιος Χατζηχρόνογλου (γ΄μέρος)

Βυζαντινά Μελωδήματα-Γεώργιος Χατζηχρόνογλου β΄ μέρος

Βυζαντινά Μελωδήματα Γεώργιος Χατζηχρόνογλου α΄μέρος

Εσπερινός Αγίας Ματρώνας Νέα Μαγνησία 4-6-2016

ΜΟΡΦΕΣ ΚΑΙ ΚΕΙΜΕΝΑ ΤΗΣ ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΗΣ 4 6 2016

ΤΗΛΕΣΧΟΛΕΙΟ ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 27ο

ΤΗΛΕΣΧΟΛΕΙΟ ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 26

Τηλεσχολείο Ψαλτικής Μάθημα 25ο

Βυζαντινά Μελωδήματα-Γρηγόρης Παπαεμμανουήλ γ΄ μέρος

Βυζαντινά Μελωδήματα Γρηγόρης Παπαεμμανουήλ β΄ μέρος

BYZANTIΝΑ ΜΕΛΩΔΗΜΑΤΑ ΓΡΗΓΟΡΗΣ ΠΑΠΑΕΜΜΑΝΟΥΗΛ α΄ μέρος

Γεώργιος Ι. Χατζηθεοδώρου : Μουσικολογικές αναμνήσεις

Ο Άρχων Μαΐστωρ της Μ.τ.Χ.Ε. Γεώργιος Χατζηθεοδώρου καταθέτει στο φακό της Πεμπτουσίας τις αναμνήσεις και τα βιώματά του από την επαφή του με Μορφές της Ψαλτικής Τέχνης και Μουσικολογίας και τα πρώτα του βήματα στη μελέτη της βυζαντινής μουσικής. 

http://www.pemptousia.gr/video/mousikologikes-anamnisis-apo-ti-vivliothiki-tou-psachou-ke-ton-simona-kara/ 

Ζαφείριος Ζαφειρόπουλος: Ο Πρωτοψάλτης του νεοσύστατου Ελληνικού Κράτους

Το Νοέμβριο του 1932 εγκαταστάθηκα στο Ναύπλιο, προερχόμενος από την Αίγινα ο σπουδαίος Ζαφείριος Απ. Ζαφειρόπουλος. Ο Ζαφειρόπουλος γνωστός και ως «Ζαφείριος ο Σμυρναίος» είχε αποφοιτήσει από την Πατριαρχική Μουσική Σχολή της Κωνσταντινουπόλεως και είχε διδάξει στο Αϊβαλί της Σμύρνης και από το 1826 κατέφυγε με άλλους Μικρασιάτες στην Αίγινα.

Εκεί διορίστηκε μουσικοδιδάσκαλος των παιδιών του  Ορφανοτροφείου που συνέστησε ο Καποδίστριας για να περιμαζέψει τα ορφανά του πολέμου και να εξασφαλίσει εκεί τη μόρφωση και την αγωγή τους. Μετά το θάνατο του Κυβερνήτη (1831) το Ναύπλιο τότε έπασχε από κακή  μουσική που οφειλόταν στην μουσική αμάθεια ή ημιμάθεια των «αυτοχειροτόνητων» και εθελοντών ψαλτών, συνηθισμένο φαινόμενο της εποχής εκείνης. Μια  επιτροπή επιφανών Ναυπλιωτών πρότειναν στον τότε Υπουργό Παιδείας Ιακωβάκη Ρίζο-Νερουλό να προσληφθεί ο Ζαφειρόπουλος δημόσιος διδάσκαλος της εκκλησιαστικής μουσικής εις την καθέδραν της Κυβερνήσεως.

Το 1833 ο Υπουργός μετά από σύμφωνη γνώμη της Διοικητικής Επιτροπής Ανδρέα Ζαΐμη, Ιωάννη Κωλλέτη και Ανδρέα Μεταξά, τον διορίζει ως μουσικοδιδάσκαλο  υποχρεούμενο να διδάσκει την τέχνη  της μουσικής στους καλλιφωνότερους των μαθητών των σχολείων και εις άλλους που είχαν έφεση προς το επάγγελμα τούτο υποχρεούμενοι να συγχοροστατούν μαζί του στην εκκλησία και παράλληλα να εκτελεί χρέη και ως πρωτοψάλτη.

Εν όψει δε και της τελετής – δοξολογίας της επίσημης υποδοχής του Όθωνα στην οποία σαφώς η ψαλτική του Ζαφειρόπουλου συνέβαλε θετικά, ο Υπουργός του έστειλε επιστολή που του έγραφε χαρακτηριστικά: «Η Γραμματεία, πεπεισμένη περί της ικανότητός σου, δεν αμφιβάλλει, Κύριε, ότι θέλεις αναδείξει εν δέοντι μαθητάς ικανούς να διασώσωσι και εις άλλας του Βασιλείου επαρχίας την αναπόφευκτο προς την εκκλησιαστικήν ευπρέπειαν μουσικήν τέχνην, κατά το παραδεδεγμένον προ χρόνων εις την εκκλησίαν σύστημα». Ο Ζαφειρόπουλος δικαίωσε «τας χρηστάς ελπίδας» του Υπουργού, γεγονός που φάνηκε στη συνέχεια από τη μετέπειτα σταδιοδρομία του και την πρόοδο των μαθητών του που ανεδείχθησαν στο Ναύπλιο και μετά στην  Αθήνα σε μουσιολογιώτατους πρωτοψάλτες.

Το 1834 ο Όθωνας και η Κυβέρνησή του μετακινήθηκαν από το Ναύπλιο στην Αθήνα και μετά τρία έτη το 1837 ύστερα από πρόταση της Ιεράς Συνόδου  ο Ζαφειρόπουλος διορίζεται στην Αθήνα καθηγητής βυζαντινής μουσικής στο νεοσύστατο «Σχολείο Ψαλτικής». Το Ναύπλιο στερήθηκε τότε του σπουδαιότερου μουσικοδιδάσκαλου της βυζαντινής μουσικής στην κυρίως Ελλάδα. Άφησε όμως στο Ναύπλιο μουσική πείρα, αφομοιωμένη από καλούς μαθητές.

Στην Αθήνα ο Ζαφειρόπουλος είχε ευρεία διδακτική, συγγραφική και πρακτική μουσική δραστηριότητα. Εδίδασκε στο Διδασκαλείο, στην Ριζάρειο, στο Σχολείο της  Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας, ήταν δεξιός ψάλτης στον καθεδρικό ναό της Αγ. Ειρήνης της οδού Αιόλου, όπου συνέστησε και πολυμελή χορό.

Ο Ζαφειρόπουλος εκ των σφοδρών πολεμίων της νέας μεθόδου συστήματος διδασκαλίας του Γ. Λεσβίου περί το 1842 δημοσίευσε ειδική μελέτη με τίτλο: «Ο Γεώργιος Λέσβιος και το Λέσβιον αυτού σύστημα». Επίσης ο Ζαφειρόπουλος εξέδωσε σπουδαίο συγγραφικό μουσικό έργο, μέρος αυτού ήταν και το Αναστασιματάριον Πέτρου του Λαμπαδαρίου. Πέθανε στην Αθήνα το 1851.

Γεώργιος Δαρλάσης, Πρωτοψάλτης Άργους

http://www.pemptousia.gr/2016/05/zafirios-zafiropoulos-o-protopsaltis-tou-neosistatou-ellinikou-kratous/ 

Χρυσοβαλάντης Ιωαννίδης: Η διδασκαλία της παρασημαντικής στη δευτεροβάθμια μουσική εκπαίδευση

http://www.pemptousia.gr/video/i-didaskalia-tis-parasimantikis-sti-defterovathmia-mousiki-ekpedefsi/

Αφιέρωμα στον Κωνσταντίνο Μαφίδη (91,2FM)

Ψαλμικά πρότυπα στη θεία Λατρεία: Το παράδειγμα του «Άρατε Πύλας…», των Αναβαθμών και του Αμώμου

Ο Πρόεδρος του Τμήματος Θεολογίας και καθηγητής της Θεολογικής Σχολής ΑΠΘ Παναγιώτης Σκαλτσής μιλάει στο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με τίτλο: «Αγία Γραφή και Ορθόδοξη Λατρεία», που συνδιοργάνωσε το Τμήμα Θεολογίας της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης με την Ειδική Συνοδική Επιτροπή Λειτουργικής Αναγεννήσεως. Θέμα της εισήγησης του ομιλούντος είναι: «Ψαλμικά πρότυπα στη θεία Λατρεία: Το παράδειγμα του ''Άρατε Πύλας...'' , των Αναβαθμών και του Αμώμου». Οι εργασίες του Συνεδρίου διεξάχθηκαν την Πέμπτη και Παρασκευή, 18 και 19 Φεβρουαρίου, στην αίθουσα της Ιερά Μητροπόλεως Θεσσαλονίκης και στο κτήριο της Θεολογικής Σχολής. 

http://www.pemptousia.gr/video/psalmika-protipa-sti-thia-latria-to-paradigma-tou-arate-pilas-ton-anavathmon-ke-tou-amomou/ 

ΤΗΛΕΣΧΟΛΕΙΟ ΨΑΛΤΙΚΗΣ ΜΑΘΗΜΑ 24